Tachografy w busach: Nowe regulacje UE od 1 lipca 2026

Kogo dotyczy obowiązek tachografu w busach od 1 lipca 2026?

Obowiązek montażu tachografu w busach do 3,5t DMC od 1 lipca 2026 r. dotyczy pojazdów, które spełniają łącznie dwa warunki:

1. Dopuszczalna masa całkowita (DMC) pojazdu przekracza 2,5 tony (do 3,5 tony).
2. Pojazd jest używany do zarobkowego międzynarodowego przewozu towarów lub do kabotażu (przewozu towarów wewnątrz innego kraju UE niż kraj rejestracji).

Jeśli twój bus spełnia oba warunki — od 1 lipca 2026 r. musi mieć zainstalowany inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2). Wymóg dotyczy zarówno nowych pojazdów, jak i tych już zarejestrowanych. Rok produkcji nie ma znaczenia.

Szacuje się, że przepisami objętych zostanie ok. 33 248 polskich busów jeżdżących na trasach międzynarodowych (dane GITD).

Busy o DMC 2,5t–3,5t — nowy zakres obowiązku

Do 30 czerwca 2026 r. obowiązek stosowania tachografów dotyczył wyłącznie pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony. Pakiet Mobilności — a dokładniej Rozporządzenie (UE) 2020/1054 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 165/2014 — rozszerza go na segment lekkich pojazdów dostawczych. W praktyce obejmuje to:

• Busy dostawcze (kategoria N1) o DMC od 2,5 do 3,5 t;
• Zestawy pojazdów, gdzie sam bus może ważyć mniej niż 2,5 t, ale DMC całego zestawu (bus + przyczepa) przekracza 2,5 t;
• Pojazdy elektryczne i zasilane paliwami alternatywnymi — dla nich dozwolona DMC bez zmiany kategorii prawa jazdy wynosi 4,25 t, ale obowiązek tachografu pozostaje, jeśli pojazd jest używany w transporcie międzynarodowym.

Transport na potrzeby własne — czy obowiązek dotyczy też Ciebie?

Przewóz na potrzeby własne — zarówno krajowy, jak i międzynarodowy — co do zasady pozostaje zwolniony z obowiązku tachografu. Zwolnienie to nie jest jednak automatyczne. Musi zostać spełnionych kilka warunków - m.in. pojazd musi być prowadzony przez pracownika na umowę o pracę, a przewożone towary będące własnością przedsiębiorcy.

Uwaga: jeśli bus jedzie z przyczepą, a DMC całego zestawu przekracza 3,5 t — obowiązek tachografu obowiązuje niezależnie od charakteru przewozu i to już teraz, przed 1 lipca 2026 r.

Warto jednak zweryfikować każdy przypadek indywidualnie, a szczególnie ten, gdy firma realizuje różne typy transportu.

Przewóz osób vs przewóz rzeczy — różnice w przepisach

Nowe przepisy dotyczą wyłącznie przewozu rzeczy. Busy osobowe do 9 miejsc łącznie z kierowcą pozostają zwolnione z obowiązku tachografu nawet w transporcie międzynarodowym. Obowiązek stosowania tachografów w przewozach pasażerskich dotyczy wyłącznie autobusów powyżej 9 miejsc i nie zmienia się.

Jaki tachograf musi być zamontowany w busie?

Od 1 lipca 2026 r. w busach o DMC 2,5–3,5 t wykonujących transport międzynarodowy wymagany jest wyłącznie inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2), zwany też Smart Tacho 2. Starsze modele — G1, G2V1 — nie są dopuszczalne.

Tachograf inteligentny 2. generacji — wymagania techniczne

Tachograf inteligentny drugiej generacji G2V2 to najnowsza generacja urządzeń rejestrujących, obowiązkowa dla nowych ciężarówek od 21 sierpnia 2023 r. W odróżnieniu od poprzedników G2V2:

• Automatycznie rejestruje przekroczenia granic państw (dzięki modułowi GPS),
• Umożliwia zdalny odczyt wybranych danych przez służby kontrolne podczas kontroli drogowej bez zatrzymywania pojazdu,
• Wykrywa i rejestruje próby manipulacji,
• Transmituje dane o kabotażu bezpośrednio do organów kontrolnych UE.

Zamontowanie G2V1 zamiast G2V2 jest traktowane tak samo jak brak tachografu — grozi karą 10 000 zł dla firmy.

Ponadto, montaż musi być wykonany przez autoryzowany serwis, który odpowiada też za legalizację i kalibrację urządzenia.

Karta kierowcy i karta przedsiębiorstwa — jak uzyskać?

Oprócz tachografu w pojeździe niezbędne są dwa rodzaje kart cyfrowych, wymaganych przez Rozporządzenie (UE) nr 165/2014:

1. Karta kierowcy to osobisty dokument kierowcy umożliwiający rejestrowanie czasu pracy w tachografie. Wydaje ją Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych (PWPW). Koszt: ok. 150–200 zł. Ważność: do 5 lat (nie dłużej niż ważność prawa jazdy). Brak karty skutkuje mandatem do 2 000 zł dla kierowcy i do 10 000 zł dla firmy. Wniosek warto złożyć z wyprzedzeniem — czas oczekiwania może wynosić kilka tygodni.
2. Karta przedsiębiorstwa służy do odczytu i zabezpieczania danych z tachografu. Umożliwia pobieranie danych i blokuje dostęp osób nieuprawnionych. Koszt: 282,90 zł. Ważność: 5 lat. Uwaga: karta przedsiębiorstwa nie może być używana podczas jazdy — tachograf rejestruje to jako naruszenie.

Łączny koszt przygotowania jednego pojazdu do nowych przepisów wynosi zwykle od około 3 000 do 6 000 zł, w zależności od rodzaju tachografu, kosztów montażu oraz liczby kierowców wymagających wydania kart.

Dofinansowanie do wymiany tachografów w busach — jak uzyskać?

W 2025 i 2026 roku przewoźnicy mogli ubiegać się o dofinansowanie kosztów montażu tachografu w busie do 3,5t ze środków publicznych. Program był realizowany elektronicznie przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Programy dofinansowania 2026

Nabór wniosków o dofinansowanie na wymianę tachografów w busach (i nie tylko) został już zakończony,a pełna pula środków, tj. 320 mln zł, została wykorzystana. Przedłużony termin składania wniosków upłynął 2 marca 2026 roku.

Ile można odzyskać i jak złożyć wniosek?

Dofinansowanie do wymiany tachografów miało pokryć część kosztów montażu, a kwota możliwa do uzyskania sięgała nawet 5 000 zł na pojazd. Decydowała kolejność zgłoszeń, a wnioski należało złożyć online do ARiMR.

Kary za brak tachografu w busie od 1 lipca 2026

Niespełnienie wymogów wynikających z Pakietu Mobilności grozi karami i mandatami za brak tachografu sięgającymi 10 000 zł dla firmy i 2 000 zł dla kierowcy w Polsce — a w innych krajach UE nawet do 30 000 euro. Odpowiedzialność może być nakładana jednocześnie na kierowcę, przedsiębiorcę i osobę zarządzającą transportem.

Kary dla kierowcy za brak tachografu od 1 lipca 2026

Kary dla przedsiębiorcy za brak tachografu od 1 lipca 2026

Kontrola GITD — czego się spodziewać?

GITD (Główny Inspektorat Transportu Drogowego) to organ administracji państwowej odpowiedzialny za nadzór i kontrolę przestrzegania przepisów w transporcie drogowym w Polsce. To inspektorzy GITD przeprowadzają kontrole drogowe i w siedzibach przedsiębiorstw — i to GITD nakłada kary wynikające z polskiego taryfikatora naruszeń (załącznik nr 3 ustawy o transporcie drogowym).

Kontrole GITD busów od 1 lipca 2026 roku

GITD (Główny Inspektorat Transportu Drogowego) od 1 lipca 2026 r. będzie kontrolował busy w transporcie międzynarodowym tak samo jak ciężarówki. Inspektorzy mogą żądać:

• Okazania karty kierowcy,
• Wydruków z tachografu za bieżący dzień i poprzednie 28 dni,
• Dokumentacji pobrania danych (ostatnie 90 dni dla urządzenia, 28 dni dla kart).

Samochód może zostać unieruchomiony na miejscu do czasu wyjaśnienia nieprawidłowości. Warto zaznaczyć, że w transporcie międzynarodowym naruszenia są rejestrowane i mogą być egzekwowane w każdym kraju UE.

Przedsiębiorstwo odpowiada za naruszenia kierowcy nawet jeśli doszło do nich poza Polską.

Obowiązek ewidencji czasu pracy kierowców busów

Ewidencja czasu pracy kierowcy to dokument potwierdzający godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy, czas jazdy, przerwy i odpoczynki — prowadzony zgodnie z Ustawą o czasie pracy kierowców oraz Rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Do tej pory obowiązek ten dotyczył wyłącznie pojazdów powyżej 3,5 t. Od 1 lipca 2026 r. obejmuje też kierowców busów o DMC 2,5–3,5 t wykonujących transport międzynarodowy.

Co zmienia się w rozliczaniu kierowców po 1 lipca?

Kierowcy busów o DMC 2,5–3,5 t w transporcie międzynarodowym są od 1 lipca 2026 r. objęci następującymi limitami:

• Czas jazdy dzienny: max 9 godzin (dopuszczalne wydłużenie do 10 h, max 2 razy w tygodniu).
• Przerwa: obowiązkowa 45-minutowa przerwa po 4,5 h jazdy (lub 15 + 30 minut).
• Odpoczynek dobowy: min. 11 godzin (lub skrócony do 9 h, max 3 razy między tygodniowymi odpoczynkami).
• Czas jazdy tygodniowy: max 56 godzin.
• Odpoczynek tygodniowy: min. 45 godzin regularny (lub 24 h skrócony, z obowiązkiem nadrobienia).

W związku z powyższymi zmianami, przedsiębiorstwo ma obowiązek regularnego pobierania danych z tachografów i kart kierowców:

• Dane z tachografu: co najmniej raz na 90 dni.
• Dane z karty kierowcy: co najmniej raz na 28 dni.
• Archiwizacja: minimum rok od daty pobrania (dokumentacja pracownicza — co do zasady 10 lat).

Brak ewidencji czasu pracy to grzywna od 1 000 do 30 000 zł. Fałszowanie dokumentacji może skutkować odpowiedzialnością karną.

Jak Evotax pomaga w rozliczaniu kierowców busów?

Od 1 lipca 2026 r. kierowcy busów podlegają tym samym normom co kierowcy TIR-ów, a przedsiębiorstwo ma obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy na podstawie danych z tachografu.

Oznacza to te same obowiązki dokumentacyjne, te same kontrole GITD czy też te same kary za błędy w ewidencji — do 30 000 zł.

Większość firm transportowych w segmencie busów nigdy wcześniej nie praktykowała rozliczania kierowców busów z tachografu. Jeżeli taka sytuacja dotyczy Twojej firmy - nie ryzykuj! Zleć proces rozliczania czasu pracy kierowców specjalistom Evotax, którzy od lat zajmują się tym procesem!

Przekazując nam rozliczanie czasu pracy kierowców, zyskujesz:

• Pewność zgodności z przepisami — ewidencja, wynagrodzenia i dane z tachografów są pod kontrolą,
• Spokój podczas kontroli — dokumentacja jest gotowa, zanim inspektor zapuka,
• Czas z powrotem — zamiast pilnować terminów pobierania danych co 28 i 90 dni.

Jak przygotować firmę na 1 lipca 2026 — checklist

Aby przygotować firmę na obowiązek tachografów w busach od 1 lipca 2026 r., należy: sprawdzić, które pojazdy o DMC powyżej 2,5 t wykonują transport międzynarodowy lub kabotaż, zamówić montaż tachografu G2V2 w autoryzowanym serwisie, złożyć wnioski o kartę kierowcy (PWPW) i kartę przedsiębiorstwa (PWPW), przeszkolić kierowców z obsługi urządzenia oraz wdrożyć procedury pobierania i archiwizacji danych. Najczęstsze błędy to montaż przestarzałego G2V1 zamiast wymaganego G2V2 oraz brak karty kierowcy w dniu wejścia przepisów — czas realizacji wniosku w PWPW wynosi kilka tygodni.

5 kroków do pełnej zgodności

Chcąc mieć pewność, że prawidłowo przygotujesz swoją firmę na obowiązkowe tachografy w busach od 1 lipca 2026 roku, warto wykonać następujące kroki:

• Sprawdź flotę — które busy mają DMC powyżej 2,5 t i jeżdżą na trasach międzynarodowych lub realizują kabotaż? Lista tych pojazdów to punkt wyjścia.
• Zamów montaż tachografów G2V2 — tylko w autoryzowanym serwisie. Terminy montaży w czerwcu 2026 mogą być długie. Działaj z wyprzedzeniem.
• Złóż wnioski o karty — karta kierowcy (każdy kierowca osobno, PWPW) i karta przedsiębiorstwa (jedna na firmę, PWPW). Czas oczekiwania: kilka tygodni.
• Przeszkol kierowców — obsługa tachografu G2V2, tryby pracy, logowanie kartą, procedury przy awarii. Obowiązek szkolenia spoczywa na pracodawcy (art. 33 Rozporządzenia (UE) nr 165/2014).
• Wdróż procedury pobierania danych — ustal, kto i kiedy pobiera dane z tachografów (co 90 dni) i kart kierowców (co 28 dni) oraz gdzie są archiwizowane.

Najczęstsze błędy firm w pierwszych miesiącach

Wśród najczęstszych błędów, które pojawiają się w procesie wymiany tachografów, można wskazać:

• Montaż G2V1 zamiast G2V2 — wymagany jest wyłącznie Smart Tacho 2.
• Brak karty kierowcy w dniu wejścia przepisów — wnioski trzeba złożyć z wyprzedzeniem (kilka tygodni na realizację).
• Nieaktualizowanie procedur ewidencji — przepisy dla busów są takie same jak dla ciężarówek; stare procedury (lub ich brak) nie wystarczą.
• Przekonanie, że obowiązek dotyczy tylko "nowych" busów — przepisy nie różnicują według daty rejestracji.
• Mylenie G2V2 z G2V1 — obydwa to "inteligentne tachografy", ale tylko G2V2 spełnia wymogi od 1 lipca 2026 r.