Pakiet Mobilności - co to jest, kogo dotyczy i co zmienia w 2026 roku?

Podsumuj za pomocą AI:

Pakiet Mobilności to zestaw trzech aktów UE z 15 lipca 2020 r.: rozporządzenia (UE) 2020/1054 (czas jazdy, odpoczynki, tachografy), rozporządzenia (UE) 2020/1055 (dostęp do zawodu przewoźnika i do rynku, kabotaż) oraz dyrektywy (UE) 2020/1057 (delegowanie kierowców). Wprowadził m.in. obowiązek takiej organizacji pracy, by kierowca mógł co 4 tygodnie wrócić do bazy lub domu, zakaz regularnego odpoczynku tygodniowego w kabinie, płacę minimalną kraju przyjmującego przy kabotażu i cross-trade oraz rejestrowanie przekroczeń granic w tachografie.

Zmiany wchodziły w życie etapami od 20 sierpnia 2020 r. Ostatni etap obowiązuje od 1 lipca 2026 r.: busy o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t w międzynarodowym przewozie rzeczy i kabotażu muszą mieć tachograf G2V2, a ich kierowcy stosują normy czasu jazdy i odpoczynków. O tym, jak te zmiany przełożyły się na wypłaty kierowców w trasie, piszemy w przewodniku o tym, jak dziś wyglądają delegacje kierowców i rozliczanie diet.

Czego dowiesz się w tym artykule

Szukasz informacji o Pakiecie Mobilności? Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest Pakiet Mobilności i jakie akty prawne go tworzą?
  • Kogo dotyczy Pakiet Mobilności?
  • Jakie zmiany wprowadził Pakiet Mobilności w latach 2020-2025?
  • Co zmienił Pakiet Mobilności od 1 lipca 2026 roku?
  • Jakie kary grożą za naruszenie przepisów Pakietu Mobilności?

Co to jest Pakiet Mobilności?

Pakiet Mobilności to zbiór unijnych przepisów o transporcie drogowym przyjętych 15 lipca 2020 r. i wdrażanych etapami od 20 sierpnia 2020 r. do 1 lipca 2026 r. Pakiet tworzą trzy akty:

Pakiet zmienił m.in. następujące rozporządzenia:

Jaki jest cel wprowadzenia Pakietu Mobilności?

Celem Pakietu Mobilności jest poprawa warunków pracy kierowców, zapewnienie uczciwej konkurencji między przewoźnikami z różnych państw oraz ograniczenie wpływu transportu drogowego na środowisko.

Kogo dotyczy Pakiet Mobilności?

Pakiet Mobilności dotyczy przede wszystkim przewoźników i kierowców wykonujących transport drogowy rzeczy pojazdami powyżej 3,5 t i przewóz osób autobusami, a od 1 lipca 2026 r. także busami powyżej 2,5 t w przewozach międzynarodowych. Część zasad (delegowanie, kabotaż, licencja dla busów) dotyczy tylko przewozów międzynarodowych. Zmiany w rozporządzeniu 561/2006, np. zakaz regularnego odpoczynku tygodniowego w kabinie i obowiązek organizacji powrotu kierowcy, obowiązują także w transporcie krajowym.

Pakiet Mobilności dotyczy w szczególności:

  • przewoźników drogowych - firm z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a w przewozach międzynarodowych także z licencją wspólnotową;
  • kierowców zawodowych - osób zatrudnionych lub samozatrudnionych, które wykonują przewozy objęte rozporządzeniem 561/2006, w tym od 1 lipca 2026 r. międzynarodowe przewozy rzeczy busami o DMC powyżej 2,5 t;
  • zleceniodawców przewozu (np. spedytorów) - w zakresie odpowiedzialności za zlecanie przewozów naruszających przepisy;
  • zarządzających transportem - osób odpowiedzialnych za zgodność działalności firmy z przepisami.

Wpływ pakietu na koszty wynagrodzeń omawiamy w opisie optymalizacji wynagrodzeń kierowców.

Pakiet Mobilności a AETR

Jeżeli przewóz międzynarodowy prowadzi częściowo przez państwo spoza UE, EOG i Szwajcarii będące stroną umowy AETR, na całej trasie stosuje się zasady AETR zamiast rozporządzenia 561/2006. Przewozy między UE a Wielką Brytanią podlegają umowie o handlu i współpracy UE-UK. AETR nie zawiera zmian z pakietu mobilności (stan na październik 2026 r.).

Co wprowadził Pakiet Mobilności w 2020 roku?

Pierwsze zmiany z pakietu weszły w życie 20 sierpnia 2020 r. i dotyczyły organizacji czasu pracy i odpoczynków kierowców (rozporządzenie 2020/1054).

Pakiet Mobilności w 2020 roku - powrót kierowcy co 4 tygodnie

Przewoźnik musi organizować pracę kierowców tak, by w każdym okresie 4 kolejnych tygodni mogli wrócić do centrum operacyjnego pracodawcy w państwie jego siedziby albo do miejsca zamieszkania i odebrać tam regularny odpoczynek tygodniowy albo odpoczynek dłuższy niż 45 godzin wykorzystywany jako rekompensata. Przewoźnik dokumentuje, jak spełnia ten obowiązek.

Więcej o tym piszemy w artykule o zjeździe kierowcy na bazę.

Pakiet Mobilności 2020 - dwa skrócone odpoczynki tygodniowe z rzędu

Kierowca w międzynarodowym przewozie rzeczy może odebrać dwa kolejne skrócone odpoczynki tygodniowe (co najmniej 24 godziny) poza państwem siedziby pracodawcy i poza państwem swojego zamieszkania, jeżeli w każdych czterech kolejnych tygodniach odbierze co najmniej cztery odpoczynki tygodniowe, w tym co najmniej dwa regularne (minimum 45 godzin). Skrócenie trzeba zrekompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym w całości przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu i dołączonym do innego odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Przy dwóch skróconych odpoczynkach z rzędu rekompensata musi poprzedzać kolejny odpoczynek tygodniowy.

Pakiet Mobilności 2020 - wydłużony czas jazdy

Pakiet Mobilności pozwala w wyjątkowych okolicznościach wydłużyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu, ale tylko po to, by kierowca dotarł do bazy pracodawcy lub miejsca zamieszkania na odpoczynek tygodniowy:

  • o 1 godzinę, jeśli kierowca zmierza na odpoczynek tygodniowy;
  • o 2 godziny, jeśli kierowca zmierza na regularny odpoczynek tygodniowy, a bezpośrednio przed dodatkową jazdą odebrał 30-minutową przerwę.

Wydłużenie nie może zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, a kierowca musi ręcznie opisać jego przyczynę na wydruku z tachografu, wykresówce lub w grafiku pracy. Okres wydłużenia trzeba zrekompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym w całości razem z dowolnym okresem odpoczynku przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu (art. 12 rozporządzenia 561/2006).

Pakiet Mobilności 2022

Zmiany z 2022 r. dotyczyły głównie delegowania kierowców, kabotażu i organizacji firm transportowych.

Pakiet Mobilności 2022 - minimalne wynagrodzenie kierowców

Od 2 lutego 2022 r. kierowca wykonujący kabotaż lub przewóz cross-trade jest kierowcą delegowanym (dyrektywa 2020/1057). Za czas pracy na terytorium państwa przyjmującego pracodawca musi zapewnić mu co najmniej wynagrodzenie minimalne obowiązujące w tym państwie.

Do tej płacy nie wlicza się zwrotu kosztów faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, np. podróży, noclegu i wyżywienia. Jeżeli przepisy danego kraju przewidują dodatki do wynagrodzenia, pracodawca musi je uwzględnić.

Zasady delegowania nie obejmują przewozów dwustronnych (z dodatkowymi operacjami dopuszczonymi w dyrektywie) ani tranzytu.

Więcej o płacach sektorowych piszemy w artykułach o tym, jak obliczyć płacę sektorową i ile zarabia kierowca w Niemczech.

Pakiet Mobilności 2022 - przewozy kabotażowe

Przewoźnik z innego państwa UE może wykonać najwyżej 3 operacje kabotażowe w ciągu 7 dni od rozładunku po przewozie międzynarodowym. Od 21 lutego 2022 r. po tym okresie obowiązuje 4-dniowa karencja, w czasie której tym samym pojazdem nie wolno wykonywać kabotażu w tym państwie (rozporządzenie 2020/1055).

Pakiet wprowadził też obowiązek powrotu pojazdu do bazy w kraju siedziby co 8 tygodni, ale TSUE stwierdził jego nieważność wyrokiem z 4 października 2024 r. (sprawy C-541/20 do C-555/20). Pozostałe zaskarżone przepisy, m.in. obowiązek organizacji powrotu kierowcy co 4 tygodnie, zakaz regularnego odpoczynku tygodniowego w kabinie i karencję w kabotażu, Trybunał utrzymał.

Pakiet Mobilności 2022 - zgłoszenia kierowców w IMI

Od 2 lutego 2022 r. przewoźnicy zgłaszają kierowców delegowanych do kabotażu i przewozów cross-trade przez interfejs systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI). Kierowca musi mieć przy sobie kopię zgłoszenia w wersji papierowej lub elektronicznej.

Pakiet Mobilności 2022 - tachografy

Od 2 lutego 2022 r. kierowca, który przekracza granicę, wprowadza w tachografie symbol państwa, do którego wjeżdża, na pierwszym możliwym miejscu postoju na granicy lub za nią (art. 34 ust. 7 rozporządzenia 165/2014).

Pakiet Mobilności 2022 - licencja dla busów od 2,5 t

Od 21 maja 2022 r. przewoźnicy wykonujący międzynarodowy transport rzeczy pojazdami o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t muszą mieć zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencję wspólnotową. Wymóg nie dotyczy przewozów wyłącznie krajowych.

Zmiany w polskich przepisach - podstawa składek ZUS kierowcy

Od 19 sierpnia 2023 r. przy ustalaniu podstawy składek ZUS przychód kierowcy w transporcie międzynarodowym pomniejsza się o 60 euro za każdy dzień pobytu za granicą, ale tylko wtedy, gdy miesięczny przychód jest wyższy niż prognozowane przeciętne wynagrodzenie (art. 26g ustawy o czasie pracy kierowców). Podstawa nie może wtedy spaść poniżej tej kwoty, która w 2026 r. wynosi 9420 zł. Jeśli przychód kierowcy jest niższy, odliczenia nie stosuje się. Od 2 lutego 2022 r. do 18 sierpnia 2023 r. obowiązywała tzw. wirtualna dieta.

Zmiany w polskich przepisach od 2 lutego 2022 r. - koniec podróży służbowej

Przy wdrażaniu pakietu polski ustawodawca zmienił ustawę o czasie pracy kierowców. Od 2 lutego 2022 r. kierowca wykonujący przewozy międzynarodowe nie jest w podróży służbowej w rozumieniu Kodeksu pracy (dziś art. 26f ustawy o czasie pracy kierowców), więc za tę pracę nie przysługują mu diety ani ryczałty za noclegi.

Kierowca delegowany (kabotaż, cross-trade) otrzymuje za czas pracy w państwie przyjmującym co najmniej tamtejsze wynagrodzenie minimalne. Od 19 sierpnia 2023 r. w PIT zwolnione jest 20 euro za każdy dzień pobytu kierowcy za granicą (art. 21 ust. 1 pkt 23d ustawy o PIT), a podstawę składek ZUS pomniejsza się o 60 euro za dzień, jak opisaliśmy wyżej. Te zasady zastąpiły tzw. wirtualną dietę.

Takie wyliczenia wymagają znajomości stawek z wielu krajów, dlatego część przewoźników zleca rozliczanie płac zagranicznych kierowców biuru rachunkowemu.

Pakiet Mobilności 2023

W 2023 r. obowiązkowy stał się tachograf G2V2 w nowych pojazdach. W tej części opisujemy też obowiązki polskich przewoźników związane z wymogiem rzeczywistej siedziby firmy.

Baza eksploatacyjna w Polsce

Polskie przepisy wymagają, by baza eksploatacyjna przewoźnika znajdowała się w Polsce i miała miejsca postojowe dla co najmniej 1/3 pojazdów zgłoszonych do zezwolenia (przy 1-2 pojazdach - co najmniej jedno miejsce). Jeśli przewoźnik ma kilka baz w Polsce, liczy się łączna liczba miejsc (art. 5 ust. 2c i 2d ustawy o transporcie drogowym).

Coroczne oświadczenie o liczbie zatrudnionych kierowców

Przewoźnik z zezwoleniem składa co roku, do 31 marca, do organu, który wydał zezwolenie (art. 7a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym):

  • oświadczenie o liczbie osób zatrudnionych na 31 grudnia poprzedniego roku, bez względu na formę zatrudnienia;
  • informację o średniej arytmetycznej liczby kierowców wykonujących operacje transportowe w poprzednim roku, bez względu na formę zatrudnienia.

Pakiet Mobilności 2023 - zmiana tachografów

Od 21 sierpnia 2023 r. nowo rejestrowane pojazdy muszą mieć inteligentny tachograf drugiej generacji w wersji 2 (G2V2). Terminy wymiany w pojazdach już używanych opisujemy niżej.

Pakiet Mobilności 2024

Regulacje Pakietu Mobilności 2024 - wymiana tachografów

Do 31 grudnia 2024 r. pojazdy w przewozach międzynarodowych z tachografami analogowymi i cyfrowymi trzeba było wyposażyć w inteligentne tachografy drugiej wersji (G2V2). Rejestrują one automatycznie przekroczenia granic, a po ręcznym wskazaniu przez kierowcę - pozycję pojazdu przy załadunku i rozładunku.

Drugi termin minął 18 sierpnia 2025 r. Do tego dnia pojazdy w transporcie międzynarodowym z tachografami inteligentnymi pierwszej wersji (G2V1) musiały zostać wyposażone w tachografy G2V2.

Regulacje Pakietu Mobilności 2024 - dłuższy okres kontroli

Od 31 grudnia 2024 r. kierowca musi okazać podczas kontroli drogowej zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni, a nie 28 jak wcześniej (art. 36 rozporządzenia 165/2014). Pozwala to sprawdzić przestrzeganie norm czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków w dłuższym okresie.

Pakiet Mobilności 2025 - wymiana tachografów G2V1

Do 18 sierpnia 2025 r. przewoźnicy wykonujący transport międzynarodowy musieli wymienić tachografy inteligentne pierwszej wersji (G2V1) na wersję G2V2. Nowe urządzenia automatycznie rejestrują przekroczenia granic, a po ręcznym wskazaniu przez kierowcę - pozycję pojazdu przy załadunku i rozładunku.

Pakiet Mobilności od 1 lipca 2026 r. - busy 2,5-3,5 t

Od 1 lipca 2026 r. pakiet obejmuje pojazdy o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t, które wykonują międzynarodowy przewóz rzeczy lub kabotaż (art. 2 ust. 1 lit. aa rozporządzenia 561/2006). Takie pojazdy muszą mieć inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2), także jeśli były eksploatowane wcześniej, a kierowcy stosują normy czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz zasady delegowania.

Obowiązek nie dotyczy przewozów wyłącznie krajowych ani przewozów na potrzeby własne, gdy prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierowcy. Szczegóły opisujemy w artykule o tachografach w busach.

Jakie kary przewiduje Pakiet Mobilności?

Kary za naruszenie przepisów wprowadzonych przez pakiet określają w Polsce załączniki do ustawy o transporcie drogowym. Przykłady:

  • 100 zł grzywny dla kierowcy za brak symbolu państwa przekroczenia granicy w tachografie - za każdy dzień objęty kontrolą (zał. nr 1 lp. 7.12);
  • 50 zł grzywny dla kierowcy za regularny odpoczynek tygodniowy w kabinie pojazdu i 50 zł kary dla przewoźnika, który do tego dopuścił (zał. nr 1 lp. 5.7 i zał. nr 3 lp. 5.10a);
  • 8000 zł kary dla przewoźnika za uzależnienie wynagrodzenia kierowcy od liczby przejechanych kilometrów, szybkości dostawy lub ilości ładunku - za każdego kierowcę (zał. nr 3 lp. 1.8);
  • 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji wspólnotowej (zał. nr 3 lp. 1.1 i 1.1a).

Pakiet Mobilności a kary dla przewoźników

Za każde naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przewoźnikowi grozi kara od 50 do 12 000 zł, a suma kar z jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 zł (art. 92a ustawy o transporcie drogowym). Kary za naruszenie przepisów o delegowaniu określa osobno ustawa o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym.

Pełne zestawienie kwot znajdziesz w artykule o taryfikatorze mandatów.

Więcej w tym temacie

Pakiet Mobilności - najczęściej zadawane pytania

Poniżej zebraliśmy najczęściej zadawane pytania dotyczące Pakietu Mobilności, które otrzymujemy. Udzieliliśmy również na nie odpowiedzi. Jeżeli brakuje wśród nich nurtującego Cię pytania, skontaktuj się z nami, a nasi specjaliści chętnie udzielą odpowiedzi!

Pakiet Mobilności to zbiór unijnych przepisów z 2020 r. regulujących transport drogowy: czas jazdy i odpoczynki, dostęp do zawodu i rynku oraz delegowanie kierowców. Wprowadza m.in. obowiązek takiej organizacji pracy, aby kierowca mógł co 4 tygodnie wrócić do centrum operacyjnego pracodawcy w państwie siedziby lub do miejsca zamieszkania, a także nowe zasady odpoczynku, delegowania i korzystania z tachografów.

Do najważniejszych zmian należą:

  • obowiązek takiej organizacji pracy, aby kierowca mógł co 4 tygodnie wrócić do bazy pracodawcy lub do miejsca zamieszkania;
  • możliwość odebrania w międzynarodowym przewozie rzeczy dwóch skróconych odpoczynków tygodniowych z rzędu, z rekompensatą;
  • możliwość wydłużenia czasu jazdy o 1-2 godziny w wyjątkowych sytuacjach, żeby dotrzeć do bazy lub domu;
  • zakaz odbierania regularnego odpoczynku tygodniowego w kabinie pojazdu;
  • obowiązek rejestrowania przekroczeń granicy w tachografie.

Pakiet dotyczy przede wszystkim przewoźników drogowych z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika i licencją wspólnotową, kierowców zawodowych, zarządzających transportem oraz zleceniodawców przewozów. Zmiany w czasie jazdy i odpoczynkach obowiązują także w przewozach krajowych pojazdami powyżej 3,5 t, a delegowanie i kabotaż dotyczą przewozów międzynarodowych. Na trasach przez państwa spoza UE będące stroną AETR stosuje się umowę AETR. Od 21 maja 2022 r. przewoźnicy z busami 2,5-3,5 t w transporcie międzynarodowym potrzebują zezwolenia i licencji wspólnotowej, a od 1 lipca 2026 r. takie busy muszą mieć tachograf G2V2.

Nie, limity (9 godzin dziennie, 56 godzin tygodniowo, 90 godzin w dwóch kolejnych tygodniach) się nie zmieniły. Od 31 grudnia 2024 r. kierowca musi jednak okazać podczas kontroli drogowej zapisy z bieżącego dnia i poprzednich 56 dni, a nie 28 jak wcześniej.

Nie. Od 1 lipca 2026 r. normy czasu jazdy i odpoczynków oraz obowiązek tachografu G2V2 dotyczą także kierowców pojazdów o DMC powyżej 2,5 t do 3,5 t w międzynarodowym przewozie rzeczy i kabotażu. Od 21 maja 2022 r. firmy wykonujące takie przewozy muszą mieć zezwolenie i licencję wspólnotową.

Pakiet doprecyzowuje:

  • zasady skróconych odpoczynków tygodniowych i ich rekompensaty;
  • zakaz odbierania regularnych odpoczynków tygodniowych (45 h) i odpoczynków dłuższych niż 45 h w ramach rekompensaty w kabinie pojazdu;
  • obowiązek organizacji pracy tak, by kierowca mógł co 4 tygodnie wrócić do bazy pracodawcy lub do domu.

Od 2 lutego 2022 r. przedsiębiorcy zgłaszają kierowców delegowanych do systemu IMI, a kierowcy muszą mieć przy sobie kopię zgłoszenia. Do 31 grudnia 2024 r. i 18 sierpnia 2025 r. pojazdy w transporcie międzynarodowym musiały zostać wyposażone w tachografy G2V2, które automatycznie rejestrują aktywności kierowcy i przekroczenia granic, a po ręcznym wskazaniu przez kierowcę - pozycję pojazdu przy załadunku i rozładunku.

Przykładowo:

  • 100 zł grzywny dla kierowcy za brak wpisu przekroczenia granicy w tachografie, za każdy dzień objęty kontrolą;
  • 50 zł grzywny dla kierowcy za regularny odpoczynek tygodniowy w kabinie pojazdu i 50 zł kary dla przewoźnika;
  • od 50 do 12 000 zł kary dla przewoźnika za każde naruszenie, z limitem 12 000 zł na jedną kontrolę drogową.

Tak. Samozatrudnieni kierowcy stosują te same normy czasu jazdy, przerw i odpoczynków z rozporządzenia 561/2006, a ich czas pracy ograniczają przepisy rozdziału 3a ustawy o czasie pracy kierowców. Przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy sam prowadzi ewidencję swojego czasu pracy.

CC BY-NC-ND 4.0 DEED

O ile nie wskazano inaczej - treści umieszczone na Evotax.pl są rozpowszechniane na licencji CC BY-NC-ND 4.0 DEED. Rozpowszechniane treści nie mogą być traktowane jako profesjonalne porady prawne lub konsultacje.