Przerywany czas pracy kierowcy to system organizacji pracy, w którym pracodawca może wprowadzić maksymalnie jedną przerwę w ciągu doby — trwającą do 5 godzin, a przy przewozach regularnych do 6 godzin. Przerwa nie wlicza się do czasu pracy, ale kierowcy przysługuje za nią wynagrodzenie w wysokości połowy stawki wynikającej z osobistego zaszeregowania (60%, jeśli takiego składnika nie wyodrębniono). System najczęściej stosuje się w komunikacji miejskiej i przewozach szkolnych, gdzie natężenie ruchu wyraźnie zmienia się w ciągu dnia.
Czego dowiesz się w tym artykule
Z tego artykułu o przerywanym czasie pracy kierowcy dowiesz się:
- Kiedy pracodawca może wprowadzić przerywany czas pracy kierowcy i w jakiej formie?
- Ile może trwać przerwa w przerywanym systemie czasu pracy kierowców i jak wygląda za nią wynagrodzenie?
- Jaki jest maksymalny dobowy wymiar czasu pracy w przerywanym systemie pracy?
- Kogo nie można objąć przerywanym czasem pracy?
- Jak przerywany system łączy się z systemem równoważnym?
- Jak wygląda ewidencja i najczęstsze błędy przy rozliczaniu pracy kierowcy w systemie przerywanym?
Spis Treści
- Czym jest przerywany czas pracy kierowcy?
- Ile może trwać przerwa w systemie przerywanym?
- Ile może pracować kierowca w systemie przerywanym?
- System przerywany a system równoważny — czy można je łączyć?
- Kto nie może pracować w systemie przerywanym?
- Wynagrodzenie za czas przerwy w systemie przerywanym — jak je obliczyć?
- Godziny nadliczbowe w systemie przerywanym
- Przerywany czas pracy kierowcy autobusu — komunikacja miejska i przewozy szkolne
- Ewidencja czasu pracy w systemie przerywanym
- Jak Evotax pomaga rozliczać i wdrażać przerywany czas pracy kierowcy w Twojej firmie?
- Zadaniowy czas pracy kierowcy — w skrócie
- Przerywany czas pracy kierowców - Podsumowanie
- Przerywany czas pracy kierowców - Najczęściej zadawane pytania
Czym jest przerywany czas pracy kierowcy?
Przerywany czas pracy kierowcy to system pracy według z góry ustalonego rozkładu, w którym w ciągu doby przewiduje się nie więcej niż jedną przerwę, trwającą maksymalnie 5 godzin (6 godzin przy przewozach regularnych, jeśli dobowy wymiar czasu pracy nie przekracza 7 godzin).
Podstawę prawną stanowi art. 16 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz art. 139 § 1 Kodeksu pracy — to właśnie ta konstrukcja pozwala na wprowadzenie systemu w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", o których decyduje pracodawca.
System można zastosować zarówno wobec kierowców wykonujących zarobkowy przewóz drogowy, jak i przewóz na potrzeby własne — niezależnie od dopuszczalnej masy całkowitej kierowanego pojazdu.
Trzy zasady, które warto zapamiętać:
- Przerwa nie wlicza się do czasu pracy kierowcy.
- Za czas przerwy kierowcy przysługuje wynagrodzenie (nie jest to czas nieodpłatny).
- W trakcie przerwy kierowca swobodnie dysponuje swoim czasem — nie musi pozostawać na stanowisku pracy.
Kiedy i jak wprowadzić przerywany czas pracy kierowcy?
Przerywany czas pracy kierowcy wprowadza się w:
- układzie zbiorowym pracy,
- regulaminie pracy,
- umowie o pracę — jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie: przerywanego czasu pracy nie można wprowadzić samą tylko ustną zgodą kierowcy ani jednostronną decyzją pracodawcy bez odpowiedniej podstawy w wymienionych dokumentach. Jeśli warunek formalny nie zostanie spełniony, przerwa może zostać uznana za czas pracy, co w praktyce oznacza nadgodziny za każdy dzień, w którym łączny czas pracy z przerwą przekroczył 8 godzin.
Rozkład czasu pracy w tym systemie musi być ustalony z góry i przedstawiony kierowcy z odpowiednim wyprzedzeniem, w ramach przyjętego okresu rozliczeniowego. Okres rozliczeniowy to przedział czasu (najczęściej 1 miesiąc, maksymalnie do 4 miesięcy w transporcie), w którym pracodawca rozlicza średnią normę czasu pracy kierowcy — to on wyznacza, kiedy trzeba zbilansować godziny pracy, przerwy i ewentualne nadgodziny.
Ile może trwać przerwa w systemie przerywanym?
Maksymalny czas przerwy w przerywanym systemie czasu pracy kierowcy wynosi:
Długość przerwy w przerywanym systemie czasu pracy
Rodzaj przewozu | Maksymalna długość przerwy | Warunek |
Przewozy standardowe | do 5 godzin | brak dodatkowego warunku |
Przewozy regularne | do 6 godzin | dobowy wymiar czasu pracy ≤ 7 godzin |
Przerwa może być też krótsza — np. 3 godziny — i nie musi wypadać o tej samej porze każdego dnia. Przepisy nie narzucają też minimalnej długości przerwy ani konkretnych godzin jej wprowadzenia.
Skąd bierze się limit 5 godzin? Wynika z matematyki doby pracowniczej: 8 godzin pracy + 5 godzin przerwy + 11 godzin obowiązkowego odpoczynku dobowego = 24 godziny.
Jeżeli kierowca pracuje ponad 6 godzin dziennie, dodatkowo przysługuje mu 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy — to inna przerwa niż ta z systemu przerywanego i nie należy ich mylić przy ewidencjonowaniu.
Ile może pracować kierowca w systemie przerywanym?
Maksymalny dobowy wymiar czasu pracy w systemie przerywanym wynosi 8 godzin — niezależnie od tego, jak długa jest sama przerwa. Wynika to z konieczności zapewnienia 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego kierowcy.
Odpoczynek dobowy i tygodniowy kierowcy w systemie przerywanym podlega tym samym zasadom, co w pozostałych systemach czasu pracy kierowców — pełne omówienie długości, skracania i rekompensaty odpoczynku znajdziesz w artykule: Przerwy w czasie pracy i odpoczynek kierowcy
System przerywany a system równoważny — czy można je łączyć?
Tak — przepisy dopuszczają stosowanie przerywanego czasu pracy w ramach systemu równoważnego, pod warunkiem że odbywa się to według z góry ustalonego rozkładu obejmującego co najmniej jeden miesiąc. W takim połączeniu przerwa musi być odpowiednio krótsza niż standardowe 5–6 godzin, bo to właśnie wydłużenie dobowego czasu pracy w systemie równoważnym "zjada" część dostępnych godzin doby.
Pełne zasady systemu równoważnego — w tym dopuszczalne 12-godzinne wydłużenie dnia pracy — opisaliśmy w osobnym artykule: Równoważny czas pracy kierowcy
Dla porównania: w systemie podstawowym kierowca pracuje 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w tygodniu, bez mechanizmu przerwy nie wliczanej do czasu pracy — to najprostszy punkt odniesienia przy wyborze systemu dla danej floty.
Sprawdź także: Systemy czasu pracy
Kto nie może pracować w systemie przerywanym?
Systemu przerywanego czasu pracy nie stosuje się wobec:
- kobiet w ciąży,
- pracowników opiekujących się dzieckiem do 4. roku życia — chyba że wyrażą na to zgodę,
- pracowników odpowiedzialnych za nadzór nad urządzeniami oraz zobowiązanych do stałej gotowości do pracy,
- pracowników ochrony mienia lub bezpieczeństwa ludzi,
- członków zakładowej straży pożarnej i zakładowych służb ratowniczych.
Przerywanego czasu pracy nie łączy się też ze skróconym tygodniem pracy, pracą weekendową ani pracą w ruchu ciągłym — jedynym dopuszczalnym połączeniem jest system równoważny, opisany wyżej.
Wynagrodzenie za czas przerwy w systemie przerywanym — jak je obliczyć?
Za czas przerwy w systemie przerywanym kierowcy przysługuje wynagrodzenie w wysokości połowy stawki godzinowej wynikającej z osobistego zaszeregowania (wynagrodzenia zasadniczego, bez dodatków stażowych czy funkcyjnych). Jeżeli w strukturze wynagrodzenia nie wyodrębniono takiego składnika, stosuje się 60% wynagrodzenia.
Przykład obliczenia wynagrodzenia za przerwę
Kierowca zatrudniony na część etatu ma wynagrodzenie zasadnicze 1915 zł i dodatek stażowy 383 zł. W marcu przepracował 5 godzin przerwy w systemie przerywanym:
- 1915 zł ÷ 176 godzin (miesięczny wymiar czasu pracy) = 10,88 zł stawki godzinowej
- 10,88 zł × ½ = 5,44 zł za godzinę przerwy
- 5,44 zł × 5 godzin = 27,20 zł wynagrodzenia za przerwę
Godziny nadliczbowe w systemie przerywanym
Jeżeli faktyczny czas pracy — łącznie z przerwą wliczaną błędnie do rozliczenia albo z pracą wykonywaną ponad 8-godzinną normę dobową — przekroczy dopuszczalne limity, kierowcy przysługuje dodatek w wysokości 50% lub 100% wynagrodzenia, tak jak w pozostałych systemach czasu pracy. Pełny mechanizm liczenia nadgodzin, w tym roczny limit 260 godzin i jego interpretacje, znajdziesz w poradniku: Jak bezbłędnie rozliczyć nadgodziny kierowcy?
Przerywany czas pracy kierowcy autobusu — komunikacja miejska i przewozy szkolne
Przerywany czas pracy kierowcy autobusu to najbardziej rozpoznawalne zastosowanie tego systemu. Największe natężenie ruchu w komunikacji miejskiej przypada na godziny poranne i popołudniowe (dojazdy do pracy i szkół), a w środku dnia oraz wieczorami liczba kursów wyraźnie spada — stąd naturalne uzasadnienie dla rozkładu z jedną przerwą w ciągu doby. Ten sam mechanizm sprawdza się w dowozach szkolnych, gdzie kierowca pracuje rano i po południu, z wielogodzinną przerwą w środku dnia.
Ewidencja czasu pracy w systemie przerywanym
Niezależnie od systemu czasu pracy, pracodawca musi prowadzić ewidencję obejmującą liczbę przepracowanych godzin, godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy, pracę w porze nocnej oraz godziny nadliczbowe — w systemie przerywanym dodatkowo trzeba wyraźnie oznaczyć godziny przerwy niewliczanej do czasu pracy, żeby uniknąć jej pomylenia z czasem pracy przy kontroli. Krok po kroku, jak prowadzić taką dokumentację (w tym na podstawie tachografu), opisaliśmy w osobnym poradniku: Ewidencja czasu pracy kierowcy: Krok po kroku
Jeśli potrzebujesz wsparcia, sprawdź także nasze usługi prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowców!
Jak Evotax pomaga rozliczać i wdrażać przerywany czas pracy kierowcy w Twojej firmie?
Wprowadzenie przerywanego czasu pracy bez zachowania formy (regulamin, układ zbiorowy albo umowa przy braku związków zawodowych) to jeden z najczęstszych błędów, jakie widzimy u przewoźników — i jeden z najdroższych, gdyż w razie sporu sąd może uznać całą przerwę za czas pracy z prawem do zaległych nadgodzin za wiele miesięcy wstecz.
Zespół Evotax na co dzień rozlicza czas pracy kierowców w różnych systemach i wie, gdzie w praktyce pojawiają się najczęstsze błędy przy ich wdrażaniu. Pomagamy:
- prawidłowo wprowadzić system przerywany w regulaminie pracy lub umowie, zgodnie z wymogami formalnymi,
- rozliczać wynagrodzenie za czas przerwy i pilnować, by nie została błędnie wliczona do czasu pracy,
- przygotować ewidencję gotową na kontrolę PIP lub ITD.
Sprawdź, jak możemy pomóc w rozliczaniu czasu pracy kierowców, zarówno ciężarówek, jak i busów! Jeśli potrzebujesz wsparcia, skontaktuj się z nami!
Zadaniowy czas pracy kierowcy — w skrócie
Obok systemu przerywanego funkcjonuje też zadaniowy system czasu pracy, w którym pracodawca nie określa godzin pracy, lecz zadania przewozowe do wykonania w ramach 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo — rozkład czasu pracy ustala wówczas sam kierowca. Oba systemy różnią się przede wszystkim tym, kto planuje harmonogram: w przerywanym robi to pracodawca (z wyznaczoną przerwą), w zadaniowym — kierowca, w ramach przydzielonych zadań.
Pełne zasady wdrożenia i rozliczania systemu zadaniowego, wraz z przykładami, znajdziesz w osobnym artykule: Zadaniowy czas pracy kierowcy – zasady i rozliczanie
Przerywany czas pracy kierowców - Podsumowanie
Przerywany czas pracy kierowcy pozwala zaplanować jedną przerwę w ciągu doby — do 5 godzin, a przy przewozach regularnych do 6 godzin — pod warunkiem prawidłowego wdrożenia w regulaminie pracy, układzie zbiorowym lub umowie o pracę. Przerwa nie wlicza się do czasu pracy, ale jest płatna (50% lub 60% stawki), a maksymalny dobowy wymiar pracy w tym systemie to 8 godzin. Firmy transportowe, które wdrażają ten system bez dopełnienia formalności, ryzykują, że cała przerwa zostanie uznana za czas pracy — z konsekwencjami w postaci zaległych nadgodzin.
Potrzebujesz wsparcia we wdrożeniu lub rozliczaniu przerywanego czasu pracy kierowców? Skontaktuj się z nami — nasi specjaliści zajmą się resztą.
Przerywany czas pracy kierowców - Najczęściej zadawane pytania
Poniżej zebraliśmy najczęściej zadawane pytania dotyczące przerywanego czasu pracy kierowców, które otrzymujemy. Udzieliliśmy również na nie odpowiedzi. Jeżeli brakuje wśród nich nurtującego Cię pytania, skontaktuj się z nami, a nasi specjaliści chętnie udzielą odpowiedzi!
Przerywany czas pracy kierowcy to system pracy według z góry ustalonego rozkładu, przewidujący maksymalnie jedną przerwę w ciągu doby — do 5 godzin, a przy przewozach regularnych do 6 godzin. Przerwa nie wlicza się do czasu pracy, ale kierowcy przysługuje za nią wynagrodzenie w wysokości połowy stawki (lub 60%, jeśli składnik nie został wyodrębniony).
Maksymalnie 5 godzin, a w przypadku przewozów regularnych — 6 godzin, pod warunkiem że dobowy wymiar czasu pracy nie przekracza 7 godzin. Przerwa może być też krótsza i nie musi przypadać o stałej porze każdego dnia.
Nie. Przerwa nie wlicza się do czasu pracy kierowcy, mimo że przysługuje za nią wynagrodzenie. W tym czasie kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i nie musi pozostawać na stanowisku pracy.
Maksymalnie 8 godzin dziennie — wynika to z konieczności zapewnienia 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku dobowego (8 h pracy + do 5 h przerwy + 11 h odpoczynku = 24 h doby).
System wprowadza się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa. Bez zachowania tej formy przerwa może zostać uznana za czas pracy, z prawem kierowcy do wynagrodzenia za nadgodziny.
M.in. kobiety w ciąży, pracownicy opiekujący się dzieckiem do 4. roku życia (bez ich zgody), osoby odpowiedzialne za nadzór nad urządzeniami wymagającymi stałej gotowości, pracownicy ochrony oraz członkowie zakładowej straży pożarnej i służb ratowniczych.