Kabotaż w transporcie międzynarodowym: aktualne przepisy i limity na 2026 rok

Definicja kabotażu – co to jest kabotaż w transporcie?

Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 definiuje przewozy kabotażowe jako tymczasowy krajowy przewóz towarów wykonywany przez zagranicznego przewoźnika na terytorium innego państwa członkowskiego. Celem tych przepisów jest zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku transportowym w Unii Europejskiej. W praktyce kabotaż oznacza realizację przewozu pomiędzy punktami znajdującymi się wyłącznie na terenie jednego państwa przez przewoźnika zarejestrowanego w innym kraju.

Czym są przewozy kabotażowe?

Termin kabotaż wywodzi się z francuskiego słowa „caboter”, odnoszącego się pierwotnie do żeglugi przybrzeżnej. Obecnie transport kabotażowy oznacza usługi kabotażowe realizowane pojazdem zarejestrowanym w innym kraju niż państwo wykonywania usługi.

Wykonywanie przewozów kabotażowych jest możliwe wyłącznie po wcześniejszym wykonaniu międzynarodowego przewozu towarów tym samym pojazdem. Oznacza to, że po zakończeniu transportu międzynarodowego przewoźnik może realizować przewozy kabotażowe dotyczące danego państwa członkowskiego jedynie przez określony czas. Zgodnie z przepisami przewoźnik wykonuje przewozy kabotażowe maksymalnie trzy razy w ciągu siedmiu dni. Liczba przewozów kabotażowych jest więc ściśle ograniczona. Dodatkowo po zakończeniu przewozu kabotażowego obowiązuje okres karencji wynoszący cztery dni. Przepisy przewidują również możliwość wykonania jednej operacji w innym państwie członkowskim, jeśli pojazd wjeżdża tam bez ładunku po zakończeniu przewozu międzynarodowego.

Kto może wykonywać kabotaż?

Kabotaż mogą wykonywać przewoźnicy posiadający ważną Licencję wspólnotową, którzy wcześniej zrealizowali międzynarodowy przewóz towarów tym samym pojazdem. Przewozy kabotażowe muszą być realizowane zgodnie z przepisami UE, w tym Rozporządzeniem (WE) nr 1072/2009 oraz Pakietem Mobilności, z zachowaniem limitów operacji i wymaganej dokumentacji.

Transport kabotażowy a transport międzynarodowy – najważniejsze różnice

Kabotaż różni się od klasycznego transportu międzynarodowego przede wszystkim miejscem realizacji usługi. Podczas gdy międzynarodowy przewóz towarów obejmuje transport między co najmniej dwoma państwami, kabotaż odbywa się wyłącznie na terytorium jednego kraju i jest realizowany przez zagranicznych przewoźników. Wykonywanie międzynarodowego transportu nie podlega takim ograniczeniom jak wykonywanie kabotażu. Zasady przewozu kabotażowego wynikające z Rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 oraz Rozporządzenia (UE) 2020/1055 mają zapobiegać trwałemu świadczeniu usług na rynku krajowym przez firmy spoza danego państwa.

Rodzaje kabotażu

Kabotaż można podzielić na kilka rodzajów w zależności od środka transportu oraz sposobu realizacji przewozu. Najczęściej wyróżnia się:

• Kabotaż drogowy – najpopularniejsza forma kabotażu w Unii Europejskiej. Polega na wykonywaniu krajowego przewozu towarów przez zagranicznego przewoźnika po zakończeniu przewozu międzynarodowego.
• Kabotaż morski – obejmuje przewóz pasażerów lub ładunków pomiędzy portami znajdującymi się na terytorium tego samego państwa przez armatora z innego kraju.
• Kabotaż lotniczy – dotyczy przewozów realizowanych pomiędzy lotniskami jednego państwa przez zagranicznego przewoźnika lotniczego.
• Kabotaż mały – przewóz kabotażowy wykonywany w państwie, do którego wcześniej dostarczono ładunek w ramach międzynarodowego przewozu towarów.
• Kabotaż duży – realizacja przewozu kabotażowego w innym państwie członkowskim niż kraj rozładunku transportu międzynarodowego, pod warunkiem wjazdu pojazdu bez ładunku i spełnienia wymogów określonych w Rozporządzeniu (WE) nr 1072/2009.

W praktyce branży TSL zdecydowanie najczęściej spotykany jest kabotaż drogowy, który podlega zasadom określonym przez Pakiet Mobilności, w tym limitowi trzech operacji w ciągu siedmiu dni oraz obowiązkowemu okresowi karencji po zakończeniu przewozu kabotażowego.

Zasady kabotażu w UE – Pakiet Mobilności i aktualne przepisy na 2026 rok

Pakiet Mobilności oraz Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 określają zasady wykonywania kabotażu w Unii Europejskiej. Przewoźnik może wykonać maksymalnie trzy przewozy kabotażowe w ciągu siedmiu dni od zakończenia transportu międzynarodowego, a następnie musi zachować czterodniowy okres karencji przed kolejnymi operacjami w tym samym kraju.

Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 i nowelizacje

Podstawą prawną dla przewozów kabotażowych pozostaje Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 roku, które reguluje zasady dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych na terenie Unii Europejskiej.

Przepisy dotyczące transportu kabotażowego określają warunki, na jakich zagraniczni przewoźnicy mogą wykonywać przewozy kabotażowe po zakończeniu przewozu międzynarodowego. W 2020 roku regulacje zostały zmodyfikowane przez Pakiet Mobilności, w tym Rozporządzenie (UE) 2020/1055, które zaostrzyło zasady wykonywania kabotażu i wprowadziło dodatkowe ograniczenia mające przeciwdziałać traktowaniu usług kabotażowych jako stałej działalności na rynku krajowym państwa przyjmującego.

Ograniczenia w kabotażu – zasada 3 operacji w 7 dni poprzedzających przewóz kabotażowy

Po zakończeniu przychodzącego przewozu międzynarodowego przewoźnik wykonuje kabotaż wyłącznie na zasadach określonych przepisami unijnymi. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami przewoźnicy realizujący przewozy kabotażowe są uprawnieni do wykonania maksymalnie trzech operacji kabotażowych tym samym pojazdem lub pojazdem silnikowym zespołu pojazdów. Liczba przewozów kabotażowych jest więc ściśle ograniczona. Ostatni rozładunek w ramach realizacji transportu kabotażowego musi nastąpić w ciągu siedmiu dni od zakończenia transportu międzynarodowego. Termin ten liczony jest w dniach kalendarzowych.

Przewozy kabotażowe obejmujące inne państwa członkowskie również są możliwe, jednak przewoźnik realizujący kabotaż może wykonać tylko jeden przewóz kabotażowy w danym kraju w ciągu trzech dni od wjazdu bez ładunku na jego terytorium.

Obowiązkowy okres karencji (cooling-off period) 4 dni

Pakiet Mobilności wprowadził od 21 lutego 2022 roku obowiązkowy okres karencji, który stanowi jeden z najważniejszych elementów zasad wykonywania kabotażu. Po zakończeniu przewozu kabotażowego pojazd wykonujący kabotaż nie może ponownie realizować przewozów kabotażowych w tym samym państwie przez cztery dni.

Liczenie tego okresu rozpoczyna się od godziny 0:00 dnia następującego po ostatnim rozładunku. Zgodnie z rozporządzeniem (EWG, EURATOM) nr 1182/71 okres ten powinien obejmować co najmniej dwa dni robocze, co w praktyce oznacza, że wykonywanie przewozów kabotażowych może w niektórych przypadkach zostać wznowione dopiero po upływie 6–7 dni kalendarzowych.

Wymogi dotyczące licencji wspólnotowej

Każdy przewoźnik wykonujący przewozy drogowe rzeczy w ramach działalności zarobkowej musi posiadać ważną Licencję wspólnotową. Dokument ten stanowi podstawę legalnego wykonywania przewozów kabotażowych oraz realizowania przewozów międzynarodowych na terenie Unii Europejskiej. Jeżeli przewoźnik wykonuje przewozy przy wykorzystaniu kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, konieczne jest również posiadanie ważnego świadectwa kierowcy. Spełnienie tych wymogów jest jednym z podstawowych warunków przewozu kabotażowego.

Przewozy kabotażowe pojazdami do 3,5 t DMC

Od maja 2022 roku przepisy dotyczące transportu kabotażowego objęły również lekkie pojazdy użytkowe. Oznacza to, że przewoźnik wykonuje kabotaż pojazdem o DMC do 3,5 tony na takich samych zasadach jak przedsiębiorca realizujący przewozy ciężarowe. Dotyczy to zarówno limitu trzech operacji, jak i obowiązkowego okresu karencji. W praktyce firmy wykonujące międzynarodowy transport busami muszą przestrzegać identycznych regulacji wynikających z Pakietu Mobilności oraz Rozporządzenia (WE) nr 1072/2009.

Nowe wymogi tachografów od lipca 2026 roku

Od 1 lipca 2026 roku wszystkie pojazdy o DMC powyżej 2,5 tony wykonujące międzynarodowy przewóz towarów, przewozy kabotażowe lub inne operacje związane z wykonywaniem międzynarodowego transportu będą musiały zostać wyposażone w inteligentne tachografy drugiej generacji.

Nowe przepisy obejmą również lekkie pojazdy dostawcze wykorzystywane przez firmy transportowe do realizacji przewozów międzynarodowych i kabotażowych. Inteligentne tachografy mają ułatwić służbom kontrolnym monitorowanie przestrzegania zasad kabotażu w UE, kontrolę okresów karencji oraz weryfikację legalności wykonywania przewozów transportowych na rynku międzynarodowych przewozów drogowych.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Tachografy w busach: Nowe regulacje UE od 1 lipca 2026

Obowiązki przewoźnika i dokumenty do kabotażu – jakie dokumenty musi posiadać przewoźnik?

Przewoźnik wykonujący kabotaż musi posiadać kompletną dokumentację potwierdzającą legalność przewozu. Dokumentacja kabotażowa jest kontrolowana przez służby kontrolne w całej UE, a jej brak lub błędy mogą skutkować wysokimi karami finansowymi, a nawet utratą uprawnień do wykonywania przewozów międzynarodowych i kabotażowych.

Międzynarodowy list przewozowy CMR

Podstawowym dokumentem potwierdzającym legalność przewozu kabotażowego jest List przewozowy CMR. Dokument ten stanowi kluczowy dowód, że przewoźnik wykonywał transport międzynarodowy przed rozpoczęciem realizacji transportu kabotażowego.

List przewozowy CMR zawiera informacje dotyczące miejsca załadunku, miejsca rozładunku oraz dat wykonania usługi. Przewoźnik wykonujący kabotaż powinien posiadać odrębne dokumenty dla każdej operacji kabotażowej oraz dokumentację potwierdzającą wcześniejsze wykonanie międzynarodowego przewozu towarów. Coraz częściej wykorzystywana jest również elektroniczna forma dokumentacji, czyli e-CMR, która ułatwia zarządzanie dokumentami i usprawnia realizację przewozów.

Licencja wspólnotowa a legalny kabotaż

Licencja wspólnotowa jest podstawowym dokumentem uprawniającym do wykonywania międzynarodowego przewozu oraz przewozów kabotażowych na terenie Unii Europejskiej. Każdy przewoźnik wykonujący przewozy drogowe rzeczy i usługi kabotażowe musi posiadać ważny wypis z licencji wspólnotowej znajdujący się w pojeździe. Wymóg ten dotyczy zarówno pojazdów ciężarowych, jak i pojazdów o DMC od 2,5 t do 3,5 t wykonujących międzynarodowy transport lub kabotaż. Dodatkowo przedsiębiorca musi wykazać odpowiednią zdolność finansową zgodnie z rozporządzeniem 1071/2009, co stanowi jeden z warunków legalnego wykonywania przewozów transportowych.

Świadectwo kierowcy dla obywateli spoza UE

Jeżeli przewoźnik realizujący kabotaż zatrudnia kierowcę spoza Unii Europejskiej, konieczne jest posiadanie ważnego świadectwa kierowcy. Dokument ten potwierdza legalność zatrudnienia i umożliwia wykonywanie przewozów międzynarodowych oraz przewozów kabotażowych na terenie państw członkowskich.

Wniosek o wydanie świadectwa składa przedsiębiorca posiadający licencję wspólnotową do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Dokument wydawany jest maksymalnie na pięć lat. Podczas kontroli kierowca powinien posiadać oryginał świadectwa, natomiast jego uwierzytelniona kopia musi znajdować się w siedzibie firmy transportowej.

Ewidencja czasu pracy kierowcy i dane z tachografu

Przewoźnik wykonuje przewozy zgodnie z przepisami tylko wtedy, gdy prawidłowo prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców. Dokumentacja obejmuje liczbę przepracowanych godzin, godziny nadliczbowe, pracę w porze nocnej, dyżury oraz okresy odpoczynku.

Dane te przechowywane są przez 10 lat i mogą być kontrolowane przez uprawnione służby kontrolne. Podstawę ewidencji stanowią wydruki z tachografów cyfrowych, tarczki analogowe oraz dane pobierane z inteligentnych tachografów. Dokumentacja ta pozwala zweryfikować, czy wykonywanie przewozów transportowych odbywało się zgodnie z obowiązującymi regulacjami.

Potrzebujesz wsparcia z prowadzeniem ewidencji czasu pracy kierowców? Skontaktuj się z nami!

Rozliczenie VAT w przewozach kabotażowych

Przewozy kabotażowe wymagają również prawidłowego rozliczenia podatku VAT. W przypadku kabotażu miejsce świadczenia usług ustala się na zasadach ogólnych obowiązujących dla usług transportowych. Jeżeli przewoźnik wykonuje kabotaż na rzecz polskiej firmy spedycyjnej, zastosowanie znajduje krajowa stawka VAT wynosząca 23%. W sytuacji, gdy zleceniodawcą jest podmiot zagraniczny zarejestrowany w kraju wykonania usługi, przewoźnik wystawia fakturę zgodnie z zasadą odwrotnego obciążenia, powołując się na art. 194 dyrektywy VAT 112. Prawidłowe rozliczenie podatkowe stanowi równie istotny element legalnej realizacji przewozów kabotażowych jak kompletna dokumentacja przewozowa.

Przepisy krajowe i kary za naruszenia

Choć zasady kabotażu w UE są ujednolicone, poszczególne państwa różnie podchodzą do ich egzekwowania. Służby kontrolne regularnie sprawdzają legalność przewozów kabotażowych, a naruszenie przepisów może skutkować wysokimi karami finansowymi. W niektórych krajach kary za nielegalny kabotaż sięgają nawet kilkudziesięciu tysięcy euro.

Kabotaż w Niemczech – kontrole BAG i kary do 100 000 euro

Kabotaż w Niemczech podlega szczególnie rygorystycznym kontrolom. Federalny Urząd Transportu Towarowego BAG, obecnie funkcjonujący jako BALM, prowadzi regularne działania mające na celu wykrywanie nieprawidłowości związanych z wykonywaniem przewozów kabotażowych.

Podczas kontroli sprawdzana jest między innymi:

• Dokumentacja kabotażowa;
• List przewozowy CMR;
• Przestrzeganie limitów dotyczących liczby przewozów kabotażowych;
• Zgodność operacji z Pakietem Mobilności.

Za naruszenie zasad wykonywania kabotażu przewoźnik realizujący kabotaż może zostać ukarany grzywną do 5 000 euro, przy czym pierwsze wykroczenie zazwyczaj skutkuje mandatem w wysokości 1 000 euro. Odpowiedzialność ponosi również zleceniodawca, który może otrzymać karę sięgającą 20 000 euro. W przypadku powtarzających się naruszeń kary za nielegalny kabotaż mogą wzrosnąć nawet do 100 000 euro.

Kabotaż we Francji – wymogi SIPSI i płaca minimalna

Przewoźnicy realizujący przewozy kabotażowe na terytorium Francji muszą spełniać dodatkowe obowiązki związane z delegowaniem kierowców. W ramach regulacji wynikających z przepisów LoiMacron wymagane jest zgłoszenie kierowcy w systemie SIPSI oraz wyznaczenie przedstawiciela na terenie Francji.

Brak zgłoszenia skutkuje karą w wysokości 750 euro, natomiast brak wymaganej dokumentacji lub reprezentanta może kosztować nawet 4 000 euro. Za naruszenie przepisów kabotażowych oraz nieprzestrzeganie zasad wykonywania kabotażu grozi kara do 15 000 euro, a także czasowe unieruchomienie pojazdu wykonującego kabotaż.

Dodatkowo, kierowcy realizujący przewozy kabotażowe podlegają francuskim regulacjom dotyczącym wynagrodzenia minimalnego.

Kabotaż we Włoszech i Hiszpanii

Przewoźnik wykonujący kabotaż we Włoszech zobowiązany jest do złożenia deklaracji delegowania za pośrednictwem systemu IMI najpóźniej w dniu rozpoczęcia oddelegowania. Niespełnienie tego obowiązku może skutkować karą od 2 500 do 10 000 euro. Kierowcy wykonujący przewozy drogowe rzeczy bez wymaganych dokumentów podlegają dodatkowym karom wynoszącym od 150 do 600 euro.

W Hiszpanii od 5 października 2026 roku wszystkie przewozy kabotażowe obejmujące transport krajowy wykonywany przez zagranicznych przewoźników będą wymagały posiadania wyłącznie elektronicznego dokumentu kontrolnego. Zmiana ta ma usprawnić kontrolę realizacji przewozów oraz zwiększyć skuteczność egzekwowania przepisów.

Odpowiedzialność spedytorów zlecających transport

Zgodnie z art. 14a Rozporządzenia (UE) 2020/1055 odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących transportu kabotażowego nie ogranicza się wyłącznie do przewoźnika. Spedytorzy oraz podmioty zlecające przewozy mogą ponosić odpowiedzialność, jeżeli wiedzieli lub powinni wiedzieć, że realizacja transportu kabotażowego odbywa się niezgodnie z prawem. W Niemczech odpowiedzialność spedytora ma charakter solidarny i obejmuje również zleceniodawcę oraz przewoźnika realizującego kabotaż.

We Włoszech brak wymaganych zgłoszeń związanych z delegowaniem kierowców może skutkować nałożeniem na spedytora grzywny od 2 500 do 10 000 euro.

Utrata licencji i dobrej reputacji

Najpoważniejsze naruszenia związane z wykonywaniem przewozów kabotażowych mogą prowadzić nie tylko do kar finansowych, lecz także do utraty uprawnień przewozowych.

Jeżeli przewoźnik wykonuje kabotaż z naruszeniem przepisów unijnych lub krajowych, właściwe organy mogą wszcząć procedurę oceny dobrej reputacji przedsiębiorcy. Już jedno najpoważniejsze naruszenie (NN) może skutkować rozpoczęciem postępowania administracyjnego. W skrajnych przypadkach konsekwencją jest utrata dobrej reputacji oraz zawieszenie lub cofnięcie Licencji wspólnotowej. Oznacza to brak możliwości wykonywania międzynarodowego transportu, przewozów kabotażowych oraz innych usług transportowych na terenie Unii Europejskiej.

Wady i zalety realizacji transportu kabotażowego

Transport kabotażowy pozwala przewoźnikom lepiej wykorzystać flotę, ograniczyć puste przebiegi i zwiększyć rentowność przewozów międzynarodowych. Jednocześnie realizacja transportu kabotażowego wymaga przestrzegania rygorystycznych przepisów UE, prowadzenia pełnej dokumentacji oraz stosowania się do limitów wynikających z Pakietu Mobilności.

Zalety kabotażu

Przewozy kabotażowe stanowią ważny element nowoczesnej logistyki i pozwalają zwiększyć efektywność działalności transportowej. Realizacja przewozów po zakończeniu przewozu międzynarodowego umożliwia lepszą optymalizację floty, ograniczenie pustych przebiegów oraz obniżenie kosztów eksploatacyjnych. Dzięki temu firma transportowa może zwiększyć rentowność swojej działalności, jednocześnie wspierając zrównoważony rozwój transportu poprzez ograniczenie emisji CO₂.

Wady kabotażu

Największe wady kabotażu to skomplikowane przepisy, ograniczenie do trzech operacji w ciągu siedmiu dni, obowiązkowy okres karencji oraz wysokie kary za nielegalny kabotaż. Dodatkowo przewoźnik wykonujący kabotaż musi posiadać odpowiednią dokumentację i stale monitorować zmieniające się regulacje obowiązujące w poszczególnych krajach UE.

Operacje kabotażowe - Podsumowanie

Przewozy kabotażowe pozwalają lepiej wykorzystać flotę i ograniczyć puste przebiegi, jednak wymagają ścisłego przestrzegania przepisów UE. Kluczowe znaczenie mają limity operacji, dokumentacja kabotażowa, Licencja wspólnotowa oraz zgodność z Pakietem Mobilności. Naruszenia mogą skutkować wysokimi karami finansowymi i utratą uprawnień przewozowych.

Jeżeli chcesz zminimalizować ryzyko dotyczące rozliczania kabotażu czy niewłaściwego rozliczania czasu pracy kierowców, zespół Evotax służy pomocą! Skontaktuj się z nami i pozwól naszym specjalistom zająć się tymi procesami.