Wyszukiwarka VIES Evotax pozwala bezpłatnie sprawdzić, czy numer VAT kontrahenta z UE jest aktywny w systemie VIES Komisji Europejskiej. Wybierz kraj, wpisz numer i kliknij „Sprawdź”. Wynik pobieramy bezpośrednio z bazy VAT VIES, a Twoich zapytań nie przechowujemy.
Jak korzystać z wyszukiwarki VIES od Evotax?
System internetowy VIES (VAT Information Exchange System) prowadzi Komisja Europejska. Służy do sprawdzania, czy firma z UE ma aktywny numer VAT do transakcji wewnątrzwspólnotowych. Nasza wyszukiwarka VAT VIES wysyła zapytanie do tego systemu i pokazuje odpowiedź w czytelnej formie.
Tak działa system VIES i takie są zasady systemu VIES, które warto znać:
- Źródło danych: System VIES opiera się na krajowych bazach VAT. Nie jest jedną europejską bazą, tylko w chwili zapytania pobiera dane z rejestru kraju, który nadał numer.
- Aktualność: System VIES potwierdza status numeru VAT na dzień sprawdzenia. Nie pokazuje historii ani daty wykreślenia numeru.
- Zasięg: Sprawdzenie w systemie VIES umożliwia weryfikację numerów ze wszystkich 27 krajów UE oraz numerów z prefiksem XI dla Irlandii Północnej (wyłącznie w handlu towarami).
- Dane firmy: Weryfikacja w systemie VIES pozwala czasem zobaczyć nazwę i adres firmy, ale zależy to od przepisów danego kraju. Na przykład Niemcy tych danych nie udostępniają.
- Dostępność: Co do zasady system VIES funkcjonuje całodobowo, ale gdy krajowa baza jest w konserwacji, odpowiedź bywa chwilowo niedostępna. Błąd techniczny nie oznacza, że numer jest nieważny.
Numer VAT UE: jak wygląda w poszczególnych krajach?
Numer VAT UE to numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, złożony z dwuliterowego kodu kraju i krajowego numeru podatkowego. W Polsce to NIP poprzedzony prefiksem PL, np. PL1234567890. A jak wygląda on w innych krajach?
Numer VAT UE: prefiksy i formaty w 12 krajach
Formaty numerów VAT w krajach UE
Kraj | Prefiks | Format numeru (bez prefiksu) |
|---|---|---|
Polska | PL | 10 cyfr |
Niemcy | DE | 9 cyfr |
Czechy | CZ | 8–10 cyfr |
Słowacja | SK | 10 cyfr |
Litwa | LT | 9 lub 12 cyfr |
Holandia | NL | 12 znaków (9 cyfr, litera B, 2 cyfry) |
Francja | FR | 11 znaków (2 znaki kontrolne i 9 cyfr) |
Włochy | IT | 11 cyfr |
Austria | AT | 9 znaków (litera U i 8 cyfr) |
Hiszpania | ES | 9 znaków (litery i cyfry) |
Grecja | EL | 9 cyfr (prefiks EL, nie GR) |
Irlandia Północna | XI | 9 lub 12 cyfr (tylko towary) |
Prawidłowy numer VAT musi pasować do formatu kraju. Jeśli się nie zgadza, popraw go przed weryfikacją numeru, bo literówka to najczęstsza przyczyna negatywnego wyniku.Prawidłowy numer VAT musi pasować do formatu kraju. Jeśli się nie zgadza, popraw go przed weryfikacją numeru, bo literówka to najczęstsza przyczyna negatywnego wyniku.Prawidłowy numer VAT musi pasować do formatu kraju. Jeśli się nie zgadza, popraw go przed weryfikacją numeru, bo literówka to najczęstsza przyczyna negatywnego wyniku.Prawidłowy numer VAT musi pasować do formatu kraju. Jeśli się nie zgadza, popraw go przed weryfikacją numeru, bo literówka to najczęstsza przyczyna negatywnego wyniku.
Wynik weryfikacji: aktywny czy nieaktywny numer VAT?
Wyszukiwarka zwraca jeden z dwóch statusów: numer VAT aktywny albo numer VAT nieaktywny (nieważny). Od statusu numeru VAT zależy stawka na fakturze.
Aktywny numer VAT UE a stawka VAT na fakturze
Numer VAT aktywny w VIES oznacza, że kontrahent ma status podatnika VAT UE, czyli jest zarejestrowany do transakcji unijnych w swoim kraju. To podstawowy warunek, aby zastosować stawkę 0% przy WDT lub rozliczyć usługę B2B w mechanizmie odwrotnego obciążenia. Potwierdzenie weryfikacji zapisz razem z dokumentacją transakcji.
Nieważny numer VAT: co oznacza nieaktywny numer?
Nieważny numer VAT oznacza, że VIES nie potwierdził rejestracji kontrahenta do transakcji unijnych na dzień sprawdzenia. Najczęstsze przyczyny to:
- literówka lub zły format numeru,
- wybór niewłaściwego kraju (np. GR zamiast EL dla Grecji),
- rejestracja do VAT UE, która jest w toku i nie trafiła jeszcze do krajowej bazy,
- brak osobnej rejestracji do transakcji wewnątrzwspólnotowych, której wymaga część krajów UE,
- wykreślenie numeru z rejestru.
Rozbieżności w danych adresowych
Jeśli numer VAT kontrahenta jest aktywny, ale nazwa lub adres w VIES różnią się od danych na fakturze, poproś o wyjaśnienie przed wystawieniem dokumentu. Przyczyną bywa zmiana siedziby lub nazwy, której krajowy rejestr jeszcze nie zaktualizował. Po otrzymaniu odpowiedzi trzeba ponownie zweryfikować numer VAT.
Negatywny wynik w VIES: co dalej?
- Sprawdź numer i kraj jeszcze raz.
- Poproś kontrahenta o potwierdzenie numeru VAT UE i dokument rejestracji podatnika VAT.
- Jeśli kontrahent twierdzi, że jest zarejestrowany, zwróć się o weryfikację do administracji podatkowej jego kraju.
- Do czasu potwierdzenia nie stosuj stawki 0%, tylko nalicz VAT według stawki krajowej.
Negatywny wynik w VIES? 4 kroki przed wystawieniem faktury
Weryfikacja w systemie VIES z numerem konsultacji
Numer konsultacji to unikalny identyfikator zapytania, który VIES nadaje, gdy oprócz numeru kontrahenta podasz swój aktywny numer VAT UE. Potwierdza, kto, kiedy i jaki numer sprawdził, więc jest mocniejszym dowodem niż sam zrzut ekranu.
W naszej wyszukiwarce uzyskasz go przy sprawdzeniu numeru po kliknięciu „Dodaj swój NIP”. Numer konsultacji przechowuj razem z datą weryfikacji i fakturą. Przy kontroli urząd skarbowy ocenia, czy dochowałeś należytej staranności, a potwierdzenie weryfikacji jest jednym z podstawowych dowodów.
VIES w codziennej działalności: jak sprawdzić kontrahenta i kiedy?
Kontrahenta z UE sprawdzaj przed pierwszą transakcją i okresowo w trakcie współpracy, bo VIES pokazuje tylko bieżący status VAT kontrahenta. Weryfikacja statusu kontrahenta jest szczególnie ważna, gdy w grę wchodzą transakcje transgraniczne opisane niżej. Sprawdzenie statusu VAT zajmuje kilka sekund, a chroni prawo do stawki 0%.
Weryfikacja kontrahenta przy WDT i WNT
- WDT (wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów). Stawka 0% wymaga, aby nabywca miał właściwy i ważny numer VAT UE i podał go sprzedawcy (art. 42 ust. 1 ustawy o VAT). Przed wystawieniem faktury sprawdź status kontrahenta w VIES.
- WNT (wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów). Dostawca wystawia fakturę z Twoim numerem VAT UE, a Ty rozliczasz VAT w Polsce. Tu ważna jest przede wszystkim ważność numeru VAT Twojej firmy.
Usługi B2B, w tym transport
Przy usługach B2B dla firm z UE, także przy usługach transportowych, miejscem opodatkowania jest zwykle kraj nabywcy, a fakturę wystawiasz z adnotacją „odwrotne obciążenie”. Ważny numer nabywcy pomaga wykazać, że świadczysz usługę dla podatnika, a nie dla konsumenta. Dlatego warto sprawdzić status kontrahenta przed pierwszym zleceniem.
Składanie informacji VAT-UE
W informacji podsumowującej VAT-UE wykazujesz numery kontrahentów z WDT, WNT i usług B2B. Składanie informacji VAT-UE z błędnym numerem to błąd w deklaracji, który może kosztować stawkę 0%. Pełną procedurę, czyli jak sprawdzić kontrahenta w VIES, EORI i KRS, opisaliśmy w poradniku [LINK: pełna weryfikacja kontrahenta w UE (VIES, EORI, KRS) - https://evotax.pl/pl/blog/weryfikacja-vat-ue-w-systemie-vies/].
Jakie są sankcje i co może zakwestionować urząd skarbowy?
Główną sankcją jest utrata prawa do stawki 0% przy WDT. Jeśli nabywca nie ma ważnego numeru VAT UE, sprzedawca nalicza VAT według stawki krajowej, a urząd skarbowy przy kontroli może zażądać korekty deklaracji i odsetek od zaległości. Stawka 0% przepada też, gdy nie złożysz informacji podsumowującej albo wykażesz w niej błędne dane (art. 42 ust. 1a ustawy o VAT), chyba że należycie wyjaśnisz uchybienie naczelnikowi urzędu skarbowego.
Weryfikacja podmiotów VAT: VIES a Biała lista podatników VAT
VIES potwierdza numer VAT UE do transakcji w Unii, a Biała lista podatników VAT pokazuje status polskich podatników i ich rachunki bankowe. To dwa różne rejestry i jeden nie zastępuje drugiego.
VIES czy Biała lista podatników VAT? Kiedy użyć którego rejestru
Kiedy sprawdzić VIES, a kiedy Białą listę podatników VAT?
Kryterium | VIES | Biała lista podatników VAT |
|---|---|---|
Kto prowadzi? | Komisja Europejska (dane z krajowych baz) | Szef Krajowej Administracji Skarbowej |
Kogo sprawdzisz? | Firmy z 27 krajów UE i z Irlandii Północnej | Podmioty zarejestrowane w Polsce |
Co potwierdza? | Status podatnika VAT UE (numer aktywny lub nieaktywny) | Status podatnika VAT (czynny, zwolniony, niezarejestrowany) i rachunki bankowe |
Kiedy użyć? | WDT, WNT, usługi B2B w UE | Płatności powyżej 15 000 zł, krajowi kontrahenci |
Dowód sprawdzenia | Numer konsultacji | Identyfikator wyszukiwania |
Jeśli chcesz zweryfikować podatników VAT z Polski, którzy handlują w UE, użyj obu narzędzi. Biała lista potwierdzi, że firma to podatnik VAT czynny, a VIES, że jest aktywnym podatnikiem VAT UE.
Jak uzyskać numer VAT UE dla swojej firmy?
Aby uzyskać numer VAT UE, złóż w urzędzie skarbowym zgłoszenie VAT-R z zaznaczeniem rejestracji do transakcji wewnątrzwspólnotowych. Po rejestracji Twój NIP z prefiksem PL będzie widoczny w VIES jako numer VAT aktywny, a na wniosek urząd wyda potwierdzenie VAT-5UE. Rejestracja do VAT UE jest potrzebna m.in. przy WDT, WNT i usługach dla firm z innych krajów UE.
Sprawdzanie kontrahentów i rozliczenia VAT UE z Evotax
Jedno sprawdzenie w wyszukiwarce trwa kilka sekund. Przy dziesiątkach kontrahentów i zleceń miesięcznie łatwo jednak przeoczyć numer, który właśnie wygasł, a taki błąd kosztuje pełną stawkę VAT od transakcji, odsetki i korektę informacji podsumowującej.
W Evotax weryfikacja kontrahenta jest częścią obsługi księgowej:
- prowadzimy sprawdzanie numerów VAT kontrahentów przed rozliczeniem transakcji unijnych,
- archiwizujemy dowody weryfikacji na potrzeby kontroli,
- przygotowujemy i składamy informację podsumowującą VAT-UE.
Jeśli jesteś zainteresowany współpracą, skontaktuj się z nami i przekaż swoją księgowość oraz procesy kadrowo-płacowe naszym specjalistom!
Wyszukiwarka VIES - Najczęściej zadawane pytania
Poniżej zebraliśmy najczęściej zadawane pytania dotyczące naszej wyszukiwarki VIES, które otrzymujemy. Udzieliliśmy również na nie odpowiedzi. Jeżeli brakuje wśród nich nurtującego Cię pytania, skontaktuj się z nami, a nasi specjaliści chętnie udzielą odpowiedzi!
VIES (VAT Information Exchange System) to wyszukiwarka Komisji Europejskiej, która sprawdza, czy numer VAT firmy z UE jest aktywny w transakcjach wewnątrzwspólnotowych. Dane pochodzą z krajowych rejestrów VAT.
Obie pokazują te same dane - nasza wyszukiwarka pobiera je bezpośrednio z VIES. Oficjalna strona systemu VIES jest dostępna w 23 językach UE, a wyszukiwarka Evotax prowadzi Cię po polsku i od razu podpowiada, co zrobić z wynikiem.
Tak. Z wyszukiwarki VIES Evotax korzystasz bezpłatnie i bez zakładania konta, do 15 sprawdzeń dziennie. Strona systemu VIES Komisji Europejskiej też jest bezpłatna.
Z VIES powinna korzystać każda firma, która dokonuje WDT, WNT albo świadczy usługi B2B dla firm z innych krajów UE. Dotyczy to zarówno spółek, jak i jednoosobowych działalności.
Wybierz kraj Polska i wpisz 10-cyfrowy NIP bez prefiksu PL. Numer VAT aktywny w VIES oznacza rejestrację do VAT UE. Status krajowy (VAT czynny, zwolniony, niezarejestrowany) sprawdzisz na Białej liście podatników VAT.
Nie. Czynny podatnik VAT musi osobno zarejestrować się do transakcji wewnątrzwspólnotowych. Firma zwolniona z VAT też może mieć numer do transakcji unijnych, np. przy imporcie usług.
Status krajowy sprawdzisz na Białej liście, a numer do transakcji unijnych w naszej wyszukiwarce VIES. Przy transakcjach unijnych sprawdzaj oba.
Najlepiej przed każdą fakturą ze stawką 0% lub odwrotnym obciążeniem, a co najmniej okresowo. VIES pokazuje wyłącznie, czy numer jest ważny w dniu sprawdzenia, i nie informuje o jego wygaśnięciu.
Tak, jeśli dodasz swój aktywny numer VAT UE. Wtedy VIES nada numer konsultacji. Bez niego zapisz zrzut ekranu z wynikiem i datą sprawdzenia.
Nie. Dane pobieramy bezpośrednio z VIES i nie przechowujemy sprawdzanych numerów.
Spróbuj ponownie za kilka minut. Komunikat o niedostępności oznacza problem z krajową bazą, a nie nieważny numer. Zachowaj zrzut ekranu z komunikatem i sprawdź numer przed rozliczeniem transakcji.
Nie. VIES obejmuje tylko kraje UE i numery z prefiksem XI dla Irlandii Północnej. Firm z Wielkiej Brytanii (GB), Norwegii czy Szwajcarii tu nie zweryfikujesz.
NIP to krajowy numer podatkowy. Numer VAT UE to ten sam NIP z prefiksem PL, aktywny w VIES po rejestracji do transakcji wewnątrzwspólnotowych. Firma może mieć ważny NIP i nie mieć numeru do transakcji unijnych.